|
|
Χώρος-Κόσμος
Οι ριζικές μεταβολές του κλίματος και της μορφολογίας του αιγαιακού χώρου που σημάδεψαν το πέρασμα από την ανώτερη Πλειστόκαινο στην Ολόκαινο έφεραν σημαντικές αλλαγές στο χώρο (π.χ. αλλαγές στις διαστάσεις των χερσαίων τμημάτων, στις αποστάσεις μεταξύ ξηράς και νησιών κ.ά.). Εντούτοις, το γεωγραφικό μέγεθος συνιστά μία μόνο διάσταση του χώρου. Όσον αφορά την κοινωνική διάσταση του χώρου, σημαντικές μεταβολές συντελέσθηκαν στον τρόπο πρόσληψης και οργάνωσής του από τη συνείδηση των πληθυσμιακών ομάδων που κινήθηκαν σ' αυτόν.
Τα παλαιά κέντρα αναφοράς γύρω από τα οποία οργανώνονταν οι δραστηριότητες των ομάδων-κυνηγών στην Ανώτερη Παλαιολιθική (σπήλαια, βραχοσκεπές, πηγές νερού ως πόλοι έλξης αγελών) έπαψαν να λειτουργούν ως σημαίνοντες χώροι, ενώ η ανθρώπινη δράση στράφηκε προς νέα τοπία του χώρου, σηματοδοτώντας τα με νέες λειτουργίες (νησιά ψαρότοποι, νησιά για την προμήθεια πρώτων υλών, τοπία συλλογής άγριων καρπών κ.ά.).
Μαζί μ’ αυτά, άλλαξε και η κλίμακα του οικείου και του ανοίκειου βιωμένου χώρου: μέχρι τώρα οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες διένυαν μεγαλύτερες αποστάσεις, εκμεταλλευόμενοι εποχικά πολλές και διαφορετικές οικολογικές ζώνες (πεδινές παράλιες εκτάσεις, ορεινοί όγκοι). Με τη μείωση της μεγάλης πανίδας και την καταβύθιση των παράλιων πεδινών εκτάσεων, ο προς εκμετάλλευση οικείος χώρος περιορίστηκε σε μικρότερες οικολογικές ζώνες και οικοσυστήματα που βρίσκονταν στον άμεσο περίγυρο της εκάστοτε εποχικής βάσης με κύριες δραστηριότητες το κυνήγι μικρότερων ζώων, τη συλλογή καρπών κ.ά.
Παράλληλα, ο διαμελισμός του Αιγαίου σε δεκάδες εκατοντάδες νησίδες επέτρεψε τη γνωριμία με το ταξίδι στη θάλασσα, επιτρέποντας να δημιουργηθούν νέα σημεία αναφοράς και επικοινωνίας μεταξύ των μετακινούμενων ομάδων. |
|