Η προσπάθεια ανασυγκρότησης του βυζαντινού κράτους την περίοδο αυτή περιέλαβε και ιδιαίτερη φροντίδα για την πολιτιστική και πνευματική ανάπτυξη. Το ενδιαφέρον αυτό οδήγησε σε έντονη δραστηριότητα στο χώρο των γραμμάτων και της τέχνης, με αποτέλεσμα τη λεγόμενη Mακεδονική Aναγέννηση. Στο χώρο των γραμμάτων, η σημαντική νομοθετική και λογοτεχνική παραγωγή, η συστηματοποίηση των επιστημονικών έργων και ο εγκυκλοπαιδισμός αποτελούν τις σπουδαιότερες εκφάνσεις της δραστηριότητας αυτής.