βυζαντινό κράτος, διαδραματίστηκαν σημαντικές αλλαγές και επιτεύχθηκαν
νέες κατακτήσεις σε όλους τους τομείς της τέχνης. ΄Eνας νέος
αρχιτεκτονικός τύπος, ο οκταγωνικός, έκανε την εμφάνισή του και
υιοθετήθηκε σε κτήρια μεγάλων διαστάσεων, κυρίως καθολικά μοναστικών
συγκροτημάτων. Tα σημαντικότερα παραδείγματα του, τα τρία μεγάλα
μοναστήρια του ελλαδικού χώρου, ο Όσιος Λουκάς στη Φωκίδα, η Νέα
Μονή Χίου και το Δαφνί, διακοσμούνται με ψηφιδωτά υψηλής ποιότητας,
τα οποία, καθώς συνδέονται με χορηγίες σημαντικών προσώπων, αποτελούν
πολύτιμα τεκμήρια για το επίπεδο της τέχνης της Πρωτεύουσας. Aνάλογη
είναι και η σημασία του ψηφιδωτού συνόλου στο μητροπολιτικό ναό του
Kιέβου, την Αγία Σοφία, έργο που αποδίδεται σε βυζαντινό
ψηφιδογραφικό εργαστήριο.Δεν θα ήταν έτσι υπερβολή, αν υποστηρίζαμε πως η περίοδος αυτή είναι η εποχή των σημαντικών ψηφιδωτών συνόλων, που είναι απόρροια μιας τέχνης που αναπτύχθηκε ιδιαίτερα στο Βυζάντιο και μεταδόθηκε και στον υπόλοιπο μεσαιωνικό κόσμο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της εξάπλωσης αποτελούν τα ψηφιδωτά σύνολα που δημιουργήθηκαν τον επόμενο αιώνα στο νορμανδικό βασίλειο της Σικελίας. Παράλληλα, τα εργαστήρια μικροτεχνίας της πρωτεύουσας και κυρίως αυτά του παλατιού δημιούργησαν πολύτιμα αντικείμενα κοσμικής και εκκλησιαστικής χρήσης. Τα αντικείμενα αυτά, πραγματικά έργα τέχνης, εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα στη Δύση, όπου έφτασαν είτε ως διπλωματικά δώρα είτε ως λάφυρα μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204.