![]()
Η πρωιμότερη κατοίκηση του ελλαδικού χώρου ανάγεται στην Κατώτερη
Παλαιολιθική περίοδο (400/350.000-100.000 πριν από σήμερα).
Τα αρχαιολογικά και ανθρωπολογικά ευρήματα της περιόδου αυτής είναι εξαιρετικά αποσπασματικά, γεγονός που οφείλεται αφενός στην ελλιπή έρευνα και δημοσίευση του υλικού και
αφετέρου στις γεωμορφολογικές ανακατατάξεις του ελλαδικού χώρου,
που είχαν ως συνέπεια την εξαφάνιση πολλών θέσεων.
Την παλαιότερη βεβαιωμένη ένδειξη ανθρώπινης παρουσίας στην Ελλάδα παρέχει το κρανίο που βρέθηκε στο σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής, το οποίο χρονολογείται μεταξύ 350 και 200 χιλιάδων χρόνων πριν από σήμερα. Το κρανίο των Πετραλώνων, καθώς και δύο, μορφολογικά συγγενή προς αυτό, κρανία από το σπήλαιο Απήδημα της Μάνης, δείχνουν ότι οι πρώτοι κάτοικοι του ελλαδικού χώρου ανήκαν στον ανθρωπολογικό τύπο του Homo sapiens praesapiens. Τα αρχαιολογικά ευρήματα της Κατώτερης Παλαιολιθικής είναι κυρίως λίθινα εργαλεία, πελεκημένες κροκάλες και χειροπελέκεις, που βρέθηκαν μεμονωμένα σε υπαίθριες θέσεις, γι' αυτό και είναι δύσκολο να χρονολογηθούν με ακρίβεια. Ενδεικτικά αναφέρονται τα λίθινα εργαλεία της Αχελαίας πολιτισμικής φάσης από την Κορισσαία λίμνη της Κοζάνης και τη Ροδιά της Θεσσαλίας, που μπορούν να χρονολογηθούν μεταξύ 400 και 300 χιλιάδων χρόνων πριν από σήμερα. Τέλος, αξίζει να σημειωθούν τα εργαλεία του τέλους της Κατώτερης Παλαιολιθικής από τον Κοκκινόπηλο Ηπείρου, τη Λακωνία (125.000 πριν από σήμερα) και το Μεγάλο Μοναστήρι Θεσσαλίας. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δημοσιευμένα στοιχεία, η κατοίκηση της Κατώτερης Παλαιολιθικής εντοπίζεται σε σπήλαια, όπου βρέθηκαν και ίχνη φωτιάς (Πετράλωνα), σε βραχοσκεπές και σε υπαίθριες θέσεις. Πρόκειται για καταφύγια και πρόχειρα καταλύματα κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, που επιβίωναν με το κυνήγι αρκτιδών, ελαφοειδών και άλλων άγριων ζώων και με τη συλλογή άγριων φυτών και καρπών. |