Κατά την Αρχαιότερη Νεολιθική εμφανίζονται στον ελλαδικό χώρο τα πρώτα θαυμαστά δείγματα κεραμικής τέχνης. Αγγεία από καλά ψημένο πηλό, με λεπτά τοιχώματα, σε σχήματα σφαιρικά, με βάσεις καμπύλες, επίπεδες ή δακτυλιόσχημες, ανοιχτά και ρηχά (φιάλες) ή βαθιά (σκύφοι), αλλά και κλειστά με στενό ή ευρύτερο λαιμό (πιθοειδή) συνιστούν τους σημαντικότερους τύπους αγγείων της περιόδου. Τα πρωιμότερα αγγεία δεν έχουν λαβές, όπως ακριβώς και τα σύγχρονά τους από ξύλο και δέρμα. Με την πάροδο του χρόνου οι λαβές υποδηλώνονται με πλαστικές αποφύσεις που προστίθενται στα εξωτερικά τοιχώματα των αγγείων και είναι πολύ συχνά διάτρητες ώστε τα αγγεία να μπορούν με τη βοήθεια σχοινιού να αναρτηθούν.

Με βάση την κεραμική που βρέθηκε στη Θεσσαλία (Σέσκλο, Οτζάκι), ο αρχαιολόγος V. Milojcic διέκρινε τρεις διαδοχικές φάσεις της Αρχαιότερης Νεολιθικής: την Πρώιμη Κεραμική (Fruekeramikum), το Πρωτοσέσκλο (Protosesklo) και το Προσέσκλο (Prosesklo). Κατά την Πρώιμη Κεραμική φάση επικρατούν τα μονόχρωμα, σκουρόχρωμα κυρίως αγγεία, με καφέ και γκρίζα επιφάνεια, συνήθως στιλβωμένη. Η στίλβωση της εξωτερικής και εσωτερικής επιφάνειας των αγγείων γίνεται με δέρμα, βότσαλο ή οστό και αποσκοπεί στην στεγανοποίησή τους. Όμοια τεχνολογία εφαρμόζεται την περίοδο αυτή πέρα από το σημερινό ελλαδικό χώρο και σε γειτονικούς πολιτισμούς της Βαλκανικής (π.χ. Protostarcevo).


Στη φάση Πρωτοσέσκλο, παράλληλα με τα μονόχρωμα εμφανίζονται για πρώτη φορά και αγγεία με γραπτή διακόσμηση (λευκό χρώμα σε κόκκινη στιλβωμένη επιφάνεια αλλά και το αντίθετο). Κύρια διακοσμητικά θέματα είναι τρίγωνα και φύλλα που σχεδιάζονται σαν να κρέμονται από το χείλος των αγγείων. Παράλληλα απαντούν και αγγεία που ψήνονται ανομοιόμορφα, ώστε η επιφάνειά τους να είναι ποικιλόχρωμη (κηλιδωτή, variegated) ή να είναι μαύρα στο επάνω τμήμα τους (μελανοστεφή, blacktopped) και ανοιχτόχρωμα στη βάση. Συχνή στη φάση αυτή είναι και η πλαστική διακόσμηση με μορφή μικρών αποφύσεων, ενώ σύμφωνα με νεότερες έρευνες απαντά για πρώτη φορά και η εγχάρακτη διακόσμηση.

Η φάση Προσέσκλο χαρακτηρίζεται από την παραγωγή αγγείων με εγχάρακτη διακόσμηση, κυρίως σκύφων με παχιά τοιχώματα. Η διακόσμηση αυτή επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους: με τα νύχια (nail impressions), με τσιμπήματα δυο δακτύλων και βαθύτερες νυχιές (barbotin), με φτερά ή κοκαλάκια πτηνών (κυκλικά αποτυπώματα), με λεπτό καλάμι ή οστέινο αιχμηρό εργαλείο (τελείες, κοιλότητες, τριγωνικά αποτυπώματα) ή με το θαλάσσιο όστρεο cardium (διακόσμηση cardium). Η κεραμική impresso και cardium απαντά την περίοδο αυτή και σε άλλες περιοχές της νότιας Βαλκανικής (Αλβανία, βόρεια Θράκη). Τα χονδροειδή εγχάρακτα αγγεία συνυπάρχουν, κατά τη φάση Προσέσκλο, με λεπτότεχνα αγγεία από πεντακάθαρο πηλό αλλά και με γραπτά αγγεία. Η εγχάρακτη διακόσμηση συνεχίζεται και κατά τη Μέση Νεολιθική και πολλές φορές μάλιστα συνδυάζεται πάνω στο ίδιο αγγείο και με τη γραπτή διακόσμηση. Η γραπτή διακόσμηση εξελίσσεται τεχνικά και παρουσιάζεται με εξαιρετικές παραλλαγές κατά τη Μέση Νεολιθική.