Εξέλιξη Επαφών

Οι σχέσεις Αιγαίου και Αιγύπτου στην εποχή του Χαλκού στρέφονταν αδιάκοπα γύρω από το γεωγραφικό και πολιτιστικό άξονα της Κρήτης. Στην Πρώιμη και τη Μέση εποχή του Χαλκού η Κρήτη ήταν το μοναδικό αιγαιακό κέντρο το οποίο βρισκόταν σε επαφή με την Αίγυπτο. Στην πρώτη περίοδο της Ύστερης εποχής του Χαλκού ο οικισμός στο Ακρωτήρι της Θήρας εμφάνισε όχι μόνο κάποια αιγυπτιακά εισηγμένα αντικείμενα, όπως αυγά στρουθοκαμήλου, αλλά και αιγυπτιακές επιδράσεις στον τομέα της εικονογραφίας. Ωστόσο, πιθανότερο είναι ότι η επαφή με την Αίγυπτο υπήρξε μόνο έμμεση με τη μεσολάβηση της μινωικής Κρήτης. Τα μυκηναϊκά κέντρα της ηπειρωτικής Ελλάδας απέκτησαν τη δυνατότητα άμεσων σχέσεων με την Αίγυπτο μόλις κατά τη διάρκεια της Υστεροελλαδικής ΙΙ-ΙΙΙ, όταν κατέλαβαν την Κρήτη και πήραν τη θέση των Μινωιτών στο εξωτερικό εμπόριο και τις διπλωματικές επαφές με τα άλλα κράτη της ανατολικής Μεσογείου. Αυτή η εικόνα επιβεβαιώνεται από τη στατιστική ανάλυση των εισηγμένων αιγυπτιακών αντικειμένων στο Αιγαίο στην Ύστερη εποχή του Χαλκού. Στο χρονολογικό ορίζοντα της Υστερομινωικής/Υστεροελλαδικής Ι - ΙΙΙ Α 1 περιόδου οι αιγυπτιακές εισαγωγές στην Κρήτη είναι περίπου τετραπλάσιες σε αριθμό από αυτές στην ηπειρωτική Ελλάδα. Στη διάρκεια της ακόλουθης περιόδου (Υστερομινωική ΙΙΙ Α 2) παρατηρείται στην Κρήτη μια δραστική μείωση των εισαγωγών, η οποία συνδυάζεται στην Υστεροελλαδική ΙΙΙ Β με μια εντυπωσιακή αύξηση των εισηγμένων αντικειμένων από την Εγγύς Ανατολή και την Αίγυπτο, τα οποία σε σύγκριση με τις προηγούμενες περιόδους δεκαπλασιάζονται. Τα στοιχεία αυτά συνδυάζονται και με μια μεγάλη αύξηση των μυκηναϊκών αντικειμένων στην Αίγυπτο και την Εγγύς Ανατολή. Η εποχή της μεγαλύτερης ακμής στις επαφές του μυκηναϊκού πολιτισμού με τα κέντρα της ανατολικής Μεσογείου τοποθετείται χρονολογικά στην Υστεροελλαδική ΙΙΙ Α 2 και Υστεροελλαδική ΙΙΙ Β 1 περίοδο. Στο τελευταίο στάδιο της Ύστερης εποχής του Χαλκού, την ταραγμένη εποχή των μετακινήσεων των Λαών της Θάλασσας, τα εισηγμένα αντικείμενα στο Αιγαίο μειώνονται σε σταθερό ρυθμό, χωρίς ωστόσο να εξαφανίζονται. Τα πλούσια ευρήματα του νεκροταφείου της Περατής αποδεικνύουν ότι και σε αυτή την περίοδο, μετά την καταστροφή των μυκηναϊκών ανακτόρων, οι εμπορικές επαφές με τα λιμάνια της Ανατολής συνεχίστηκαν.