Εισαγωγή

έλλειψη συγκεκριμένων πληροφοριών από τις πηγές για την οικονομία και για την κοινωνική διάρθρωση της πόλης στην περίοδο που μας ενδιαφέρει, δηλαδή από το 10ο μέχρι και το τέλος περίπου του 14ου αιώνα, μας οδηγεί στο συνδυασμό διαφορετικών στοιχείων και μαρτυριών για να προσεγγίσουμε αυτά τα θέματα.

Το φυσικό περιβάλλον και το κλίμα, παράμετροι σταθεροί στο πέρασμα των τελευταίων αυτών αιώνων, οι μεταγενέστερες πληροφορίες, η γνώση των γενικότερων οικονομικών συνθηκών που επικρατούσαν στην περιοχή, αλλά και οι υποθέσεις που μας επιτρέπουν να κάνουμε οι ιστορικές και οι μνημειακές μαρτυρίες, μπορούν να μας δώσουν μία εικόνα της οικονομίας και της κοινωνικής συγκρότησης του πληθυσμού της βυζαντινής Kαστοριάς. Περισσότερα βέβαια είναι τα στοιχεία που έχουμε σε κάθε περίοδο για την ανώτερη κοινωνικά τάξη της πόλης, δηλαδή για τους εκκλησιαστικούς αξιωματούχους και τα μέλη της τοπικής αριστοκρατίας.

Είναι τέλος σημαντικό να τονιστεί πως ο συνδυασμός όλων αυτών των επιμέρους τεκμηρίων, σαν κομμάτια από ψηφιδωτό, μας οδηγούν σ' ένα γενικότερο συμπέρασμα-εικόνα της βυζαντινής Kαστοριάς. Μας αποκαλύπτουν την εξελικτική πορεία και την ανάπτυξη της αστικής ζωής από τα μέσα του 10ου αιώνα, η οποία φτάνει σε μία περίοδο ιδιαίτερης άνθησης στο 12ο αιώνα, όπου το κέντρο, η Kωνσταντινούπολη, ήταν το σημείο αναφοράς και επικοινωνίας της πόλης. Tο γεγονός αυτό θα πρέπει να ήταν και η αιτία της πολιτιστικής της ακμής.

Στην Ύστερη Bυζαντινή περίοδο η πόλη ακολουθεί την τύχη του μικρού βυζαντινού κράτους, αποκτά μία σχετική αυτονομία και παρά τις δύσκολες συνθήκες δείχνει σημάδια οικονομικής και πολιτιστικής ενεργητικότητας. Οι επαφές της περιορίζονται κυρίως στον ευρύτερο χώρο της δυτικής Μακεδονίας, ενώ οι σχέσεις της με τη Δύση εξακολουθούν να υφίστανται.


Δες επίσης: Γεωγραφική θέση και φυσικό περιβάλλον